Tijdens het doornemen van de doopboeken van de R.K. Paulus-parochie van Vaals kwam ik een stukje tekst tegen dat door een voor mij onbekende pastoor is geschreven. Na de doopregistraties tot 1677 staan er in de kerkboeken plotseling enkele verdwaalde betaaloverzichten uit 1648. Deze gaan over inkomsten die de kerk van parochianen moest ontvangen. Dit overzicht wordt gevolgd door een verslag, geschreven in een ander handschrift, uit 1662 van een gebeurtenis die blijkbaar grote indruk heeft gemaakt op de pastoor en daarmee waarschijnlijk dan ook op de rest van de bevolking. Hierna volgt dan weer in een ander handschrift een overzicht van betalingen uit 1684.
Op de onderstaande afbeelding het door de pastoor opgetekende verslag:
Latijnse transcriptie
Anno 1662 die 26 Augusti de nocte hora 2dam orta est maxima tempestas ex vento behemente, fulgore tonitru et pluvia maxima qualis ante homium memoriam non fuit aut bisquam visa est et multum nocuit arboribus proehertim ijs quoe non habebant firmas radices, hinc ego et meus custor Martinus Lanschet ferarrius in magno mortis periculo eo quod debebamus ire in castrum Bruch ad Konijsium de Capell fel famulum domicellae in Bruch cum extrema virctione illa nocte agonizantem, nam eum essemus infra capellum S: Virgissinis et Eisch necesse perijsemums insi protegens dei maus protegisset nos, per invocationem saepe illus dulce nomen Jesus S: Mariae virginis et recitationem evangelij S: Johannis in principio erat verbum et verb etae.
Nederlandse vertaling
In het jaar 1662, op 26 augustus, om 2 uur in de nacht, ontstond er een grote storm, met een hevige wind, bliksem, donder en de grootste regen, zoals er nog niet eerder was geweest in de herinnering van de mens, of ooit gezien, en veroorzaakte veel schade aan de bomen, vooral aan de bomen die geen stevige wortels hadden, vandaar dat ik en mijn begeleider, de smid Martinus Lanschet, in groot levensgevaar verkeerden omdat we naar het kasteel van Bruch naar Konijsius de Capell moesten gaan. De bediende van het huishouden in Bruch stierf die nacht een extreme pijnlijke dood. Ook wij zouden zijn omgekomen, maar we waren onder de kapel van de Heilige Maagd waar God ons beschermde omdat we vaak de zoete naam van Jezus van de Maagd Maria en de recitatie van het Evangelie van Johannes woord voor woord hebben herhaald.
12 jaar later zou er overigens een nòg verwoestender storm overtrekken. Deze strom trok van onder Parijs naar het noordoosten, waarbij veel gebouwen, waaronder veel kerken in Noord-Frankrijk, België en Nederland zwaar getroffen werden. Dit is nog duidelijk zichtbaar in Utrecht, waar het schip van de pas gebouwde dom werd ‘weggeblazen’. De toren aan een kant en het transept aan de andere kant wel bleven staan.