Op donderdag 7 september 1820, vandaag 203 jaar geleden, werd Nicolas Bonten geboren in Vucht. Vucht, niet te verwarren met het Nederlandse Vught in Noord-Brabant, is een dorpje in Belgisch Limburg, dat tegenwoordig deel uitmaakt van de gemeente Maasmechelen. Tijdens de geboorte van Nicolas leefde de bevolking van Vucht vooral van de landbouw, aangezien het grondgebied van Vucht op vruchtbaar poldergebied vlakbij de Maas ligt. Toen Nicolas Bonten werd geboren, werd net de Zuid-Willemsvaart aangelegd, dwars door het grondgebied van het dorp.
Nicolas was de zoon van Willem Bonten uit Elsloo (1782-1827) en Elisabeth Roemers uit Vucht (1784-1866). Hij groeide op in Vucht, waar zijn ouders na hun huwelijk waren gaan wonen, samen met oudere broer Peter (geboren in 1814) en jongere broer Willem Bonten (geboren in 1824). Moeder Elisabeth beviel ook nog van drie andere kinderen. Jan Theodoor werd geboren op 2 augustus 1818 en overleed 6 dagen later op zaterdag 8 augustus. Een jaar voor de geboorte van Nicolas werd Maria Catharina Bonten geboren op 28 augustus 1819. Zij overleed vier dagen voor de geboorte van Nicolas op zondag 3 september 1820. Jongste zoon Lambertus Bonten werd geboren op 16 september 1827 en overleed ruim een maand later op woensdag 17 oktober 1827.
Zoals het grootste deel van de bevolking van Vucht uit die tijd, ging ook Nicolaus als landbouwer aan de slag. Op een gegeven moment is Nicolas getrouwd met Clara Konings. Een registratie van het huwelijk zelf heb ik niet terug kunnen vinden, wel het overlijden van echtgenote Clara op 22 juli 1866 te Vucht. Volgens overlijdensakte was zij op dat moment 62 jaar oud, weduwe van Leonard Roomers en echtgenote van Nikolaas Bonten, 45 jaar oud en landbouwer in Vucht. Er zat dus een behoorlijk leeftijdsverschil tussen de twee echtgenoten. Uit dit eerste huwelijk werd één dochter geboren, op 28 november 1847 zag Catharina Elisabeth Bonten het levenslicht, ruim een maand later overleed zij echter alweer, op 11 januari 1848, dit alles te Vucht.
Een klein jaar na het overlijden van zijn eerste vrouw trouwde Nicolas voor de tweede keer, deze keer met de 22 jaar jongere Maria Paulissen (1842-1915) uit Maasmechelen. Nicolas en Maria kregen vier zoons: Arnold (1868-1943), Willem (*1870), Nikolaas (1871-1923) en Peter (1874-1925). In 1872 werd er ook nog een dochter met de naam Maria Helena geboren, maar zij overleed reeds op tweejarige leeftijd.
Op het moment dat Nicolas trouwde met Maria Paulissen, waren zijn twee broers reeds overleden. Het overlijden van oudste broer Peter Bonten staat geregistreerd in de kerkboeken van Vucht op 29 december 1835, hij werd slechts 21 jaar oud. Broer Willem Bonten trouwde met Joanna Catharina Conings (1826-1900) en kreeg met haar vier kinderen, voordat hij op 32-jarige leeftijd overleed te Vucht op 6 maart 1856. Van de kinderen uit het huwelijk van Willem en Joanna Catharina stierven de twee zoons Willem en Georgius reeds jong, respectievelijk met 11 jaar en na 14 dagen. De twee dochters Catharina Elizabeth (1849-1921) en Maria Catharina (1852-1883) trouwden allebei en kregen nog kinderen.
Uit de geboorte-aangiftes van de kinderen van Nicolas Bonten en Maria Paulissen blijkt dat Nicolas inmiddels niet (alleen) meer als landbouwer werkzaam was. Bij de geboorte van oudste zoon Arnold wordt als beroep van de vader nog landbouwer vermeld, bij de geboorte van tweede zoon Willem in 1870 wordt als beroep van de vader koopman ingevuld. De zonen van Nicolas en Maria gingen allemaal in het boerenleven aan de slag.
Oudste zoon Arnold heeft daarnaast een tijdlang gewerkt als scheepsjager, wat hem in Den Bosch terecht deed komen. De schepen die destijds op de kanalen voeren, waren over het algemeen trekschuiten. Deze maakten geen gebruik van zeilen en waren niet voorzien van motoren om vooruit te komen. In plaats daarvan werden zij door paarden voortgetrokken. Deze paarden liepen over de zogenaamde jaagpaden langs de kanalen. Langs de kanalen verhuurden scheepsjagers hun paarden en zichzelf aan schippers om zo de schepen te kunnen voorttrekken. Met de komst van stoomschepen is dit beroep verdwenen, het enige dat nu nog overgebleven is, zijn de jaagpaden, waar anno 2023 geen paarden meer over jagen, maar veelal wielrenners en elektrische fietsen.
In Den Bosch is Arnold Bonten op 29 december 1897 getrouwd met Wilhelmina van de Leemput (1870-1910), met wie hij acht kinderen kreeg. Van drie kinderen is het overlijden kort na de geboorte geregistreerd, van twee kinderen neem ik aan dat ze ook jong zijn overleden, en de overige drie kinderen kregen allemaal nageslacht. Van Arnold Bonten zijn enkele overnachtingen in de gevangenis van Den Bosch bekend; klaarblijkelijk was hij geen grote dierenvriend òf stond hij onder grote druk om schepen hoe dan ook binnen een bepaalde tijd op plaats van bestemming te krijgen, want hij is drie keer de cel in gedraaid voor dierenmishandeling. De eerste keer was van 19-21 november 1898 wegens “Wegens het vervoer door dieren doen plaats hebben op eene noodeloos pijnlijke wijze doen plaats hebben“.
De tweede en derde keer dat Arnold de cel in moest was van 20-28 juni 1924 wegens “Met een gewond dier arbeid doen verrichten op eene pijnlijke wijze” en meteen aansluitend nog eens drie dagen van 28 juni tot 1 juli 1924 wegens “Met gewonde dieren arbeid doen verrichten op pijnlijke of kwellende wijze“. Ergens na zijn laatste veroordeling is hij weer terug verhuisd naar Vucht, want daar overleed hij op 7 augustus 1943.
(1914-2014)
De tweede zoon van Nicolas Bonten en Maria Paulissen, Willem Bonten, trouwde op zaterdag 19 april 1913 in Vucht met Agnes Gorissen (1875-1933). Uit dit huwelijk is één dochter bekend: Maria Elisabeth Bonten. Zij werd geboren op 1 september 1914 in Vucht, overleden op 30 april 2014 in Overpelt, zij werd net geen 100 jaar oud.
Nicolas en Maria’s derde zoon, Nikolaas Bonten, verhuisde naar St.Truiden, waar zijn overlijden staat geregistreerd op 30 mei 1923, hij was toen 51 jaar oud.
Ook de jongste zoon van het gezin, Peter Bonten, werd 51 jaar oud. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vluchtte hij naar het neutrale Nederland, waar hij zich in die tijd heeft opgehouden is (nog) niet bekend. In 1919 keerde hij via Moelingen terug naar België. Hij vestigde zich in Hasselt, waar hij op 25 oktober 1925 is overleden.
Vader Nicolas Bonten werd 75 jaar oud, hij overleed in Vucht op 7 juni 1896.